عفونت واژن؛ مشکلی شایع که نباید علائم آن را نادیده گرفت، این عفونت در هر سنی رخ می‌دهد و دلایل مختلفی مانند رشد بیش از حد باکتری‌ها، قارچ‌ها یا ویروس‌ها دارد، خارش، سوزش، بوی نامطبوع، تغییر در ترشحات واژینال و درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی از نشانه های آن هستند و با اینکه بسیاری از انواع عفونت واژن قابل درمان‌اند، بی‌توجهی به علائم به مشکلات جدی‌تری منجر می‌شود، آیا می‌دانید کدام نوع عفونت واژن در زنان شایع‌تر است؟
علت اصلی ایجاد عفونت واژن چیست؟
عفونت واژن با برهم خوردن تعادل فلور طبیعی واژن، از جمله باکتری های مفید لاکتوباسیل، ایجاد می‌شود و در این حالت قارچ ها، باکتری ها یا ویروس ها رشد کرده و عفونت واژن را به وجود می‌آورند؛ دلایل اصلی عبارت‌اند از:
استفاده از آنتی بیوتیک ها
مصرف طولانی مدت یا بی‌رویه آنتی بیوتیک ها تعادل طبیعی باکتری های مفید واژن را بر هم می‌زند، با کاهش این باکتری‌ها، قارچ‌ها فرصت بیشتری برای رشد پیدا می‌کنند؛ به ویژه قارچ کاندیدا که یکی از عوامل شایع عفونت قارچی واژن است.
تغییرات هورمونی
بارداری، چرخهٔ قاعدگی، مصرف قرص های ضدبارداری و یائسگی می‌توانند با ایجاد تغییرات هورمونی، تعادل طبیعی محیط واژن را دگرگون می‌کنند و زمینه را برای بروز یا تشدید عفونت واژن فراهم می‌سازند.
رابطه جنسی محافظت نشده
رابطهٔ جنسی بدون کاندوم احتمال انتقال برخی میکروب ها، از جمله انگل تریکومونا و ویروس های مقاربتی را افزایش می‌دهد و زمینه ساز بعضی انواع عفونت واژن است؛ با این حال، همه عفونت های واژن از راه تماس جنسی منتقل نمی‌شوند.
عدم رعایت بهداشت فردی
استفاده از لباس زیر مرطوب یا بسیار تنگ، شست و شوی بیش از حد ناحیه تناسلی یا مصرف مواد شوینده قوی و اسپری های بهداشتی تعادل طبیعی pH واژن و فلور طبیعی آن را برهم می‌زند و زمینه را برای بروز عفونت واژن فراهم می‌کند.
سیستم ایمنی ضعیف
در افرادی که سیستم ایمنی آن‌ها به دلایل مختلفی مانند دیابت، استرس شدید یا برخی بیماری های مزمن ضعیف شده است، احتمال بروز عفونت واژن و تکرار آن بیشتر می‌شود.
✔بیشتر بخوانید: سرطان رحم
انواع عفونت واژن
عفونت واژن، به عنوان یک مشکل شایع در زنان، انواع مختلفی دارد که در ادامه، به برخی از انواع عفونت معروف پرداخته خواهد شد:
عفونت های قارچی واژن
عفونت قارچی واژن از مشکلات شایع زنان است که معمولا قارچ کاندیدا آلبیکانس عامل آن است و علائم آن شامل خارش، سوزش، ترشح غلیظ و سفید و گاهی درد هنگام رابطه جنسی یا ادرار است، تغییرات هورمونی، مصرف آنتی‌بیوتیک، لباس زیر تنگ و مرطوب و ضعف سیستم ایمنی در بروز آن مؤثرند و درمان معمولا با داروهای ضدقارچ انجام می‌شود.
عفونت باکتریال
این عفونت بر اثر برهم خوردن تعادل باکتری های مفید واژن ایجاد می‌شود و با بوی ماهی مانند، ترشح خاکستری و خارش خفیف همراه است و درمان آن با آنتی‌بیوتیک و تشخیص با معاینه واژینال انجام می‌شود، در بارداری خطر پارگی زودرس کیسه آب، زایمان زودرس و عفونت را افزایش می‌دهد و در استفاده از دیافراگم یا اسفنج بیشتر دیده می‌شود.
عفونت انگلی
عامل آن انگلی به نام تریکوموناس واژینالیس است که از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شود و علائم شامل ترشح سبز یا زرد، بوی ناخوشایند، خارش و درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی است و درمان با داروی مترونیدازول یا تینیدازول انجام می‌شود.
علائم عفونت واژن
علائم عفونت واژن شامل تغییر در ترشحات واژن، خارش یا سوزش، بوی غیرمعمول، قرمزی و ناراحتی در ناحیه واژن است:
- یکی از علائم شایع این اختلال خارش و سوزش در واژن و منطقه اطراف آن است، این خارش و سوزش بسیار غیرقابل تحمل است.
- این اختلال با ترشحات غیرطبیعی همراه است و شامل رنگ و بوی غیرمعمول بوده و برخی از ترشحات معمولا سفید، خاکستری، سبز یا زرد هستند.
- واژن در صورت عفونت، دچار قرمزی و التهاب می‌شود.
- در برخی موارد، این اختلال منجر به تورم در منطقه تحتانی شده و این تورم ممکن است باعث احساس ناراحتی و درد در واژن شود.
- برخی از زنان با عفونت واژن، درد در ناحیه واژن و لبهای بیرونی آن تجربه می‌کنند و این درد در هنگام ادرارکردن، رابطه جنسی یا حتی در حالت استراحت نیز وجود دارد.
در صورت مشاهده علائم ذکر شده به دکتر فرشته رحیمی برای تشخیص این بیماری مراجعه کنید، جهت دریافت نوبت با شماره ی ۰۹۳۸۵۹۸۸۱۵۳ تماس بگیرید.
اصلی ترین راه تشخیص عفونت واژن چیست؟
تشخیص توسط بهترین متخصص زنان انجام می‌شود و شامل بررسی علائم بالینی و انجام آزمایش‌های لازم است، در ابتدا پزشک ابتدا با گرفتن شرح‌حال دقیق از بیمار مانند نوع ترشحات، خارش، سوزش، بوی نامطبوع و درد هنگام رابطه جنسی یا ادرار شروع می‌کند و سپس معاینه فیزیکی ناحیه تناسلی انجام می‌شود تا نشانه‌های ظاهری عفونت بررسی گردد.
در مرحله بعد، پزشک برای تشخیص دقیق‌تر نمونه‌ای از ترشحات واژن را برداشته و آن را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کند و این آزمایش به تشخیص نوع عفونت قارچی، باکتریایی یا انگلی کمک می‌کند و انتخاب درمان مناسب را ممکن می‌سازد، در برخی موارد خاص، تست های آزمایشگاهی بیشتر یا بررسی pH واژن نیز انجام می‌شود.
✔ درباره عفونت های جنسی بیشتر بدانید!
روش های درمان عفونت واژن
درمان بستگی به نوع عفونت قارچی، باکتریایی یا انگلی دارد و پس از تشخیص دقیق توسط پزشک آغاز می‌شود، در ادامه به روش‌های رایج درمان اشاره می‌شود:
درمان عفونت قارچی
برای درمان عفونت واژن ناشی از قارچ، معمولا از داروهای ضدقارچ به شکل کرم یا پماد واژینال، شیاف واژینال و در برخی موارد قرص خوراکی استفاده می‌شود، کلوتریمازول، میکونازول و فلوکونازول از گزینه‌های رایج هستند، اما انتخاب دارو، مقدار مصرف و مدت درمان باید با توجه به نوع عفونت و نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
درمان عفونت باکتریایی
برای درمان این نوع عفونت واژن، ممکن است پزشک آنتی‌بیوتیک هایی مانند مترونیدازول را به شکل قرص یا ژل واژینال، یا کلیندامایسین تجویز کند، نوع دارو، مقدار مصرف و مدت درمان به شرایط فرد و تشخیص پزشک بستگی دارد؛ بنابراین، دارو باید دقیقا طبق دستور مصرف شود و دوره درمان کامل شود تا احتمال باقی ماندن یا بازگشت عفونت کاهش یابد.
درمان عفونت های انگلی
این نوع عفونت واژن معمولا با داروهای مترونیدازول یا تینیدازول به صورت خوراکی درمان می‌شود، برای کاهش احتمال انتقال مجدد، لازم است شریک جنسی نیز هم‌زمان ارزیابی و در صورت تشخیص پزشک درمان شود؛ همچنین مصرف دارو باید دقیقا طبق دستور پزشک انجام گیرد.
عوارض عفونت واژن
عوارض و خطرات در صورت عدم درمان مناسب جدی هستند، برخی از عوارض مهم عبارت‌اند از:
- افزایش خطر عفونت های لگنی (PID)
- درد و ناراحتی مزمن در ناحیه واژن
- اختلال در روابط جنسی (درد هنگام نزدیکی)
- افزایش احتمال نازایی در بلندمدت
- سوزش و خارش شدید و مداوم
- ترشحات غیرطبیعی و بدبو
- افزایش ریسک زایمان زودرس در بارداری
- انتقال عفونت به شریک جنسی
راه های پیشگیری از عفونت واژن
رعایت چند نکته ساده بهداشتی و پرهیز از عوامل تحریک کننده می‌تواند به کاهش احتمال ابتلا به عفونت واژن کمک کند:
- از شست و شوی بیش از حد و استفاده از محصولات معطر در ناحیه تناسلی خودداری کنید.
- لباس زیر نخی و تمیز بپوشید و لباس های مرطوب را زودتر تعویض کنید.
- پس از استفاده از سرویس بهداشتی، ناحیه را از جلو به عقب تمیز کنید.
- از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای واژینال پرهیز کنید.
- در روابط جنسی، نکات بهداشتی و روش های محافظتی مناسب را رعایت کنید.
سوالات متداول
واژینیت در دوران یائسگی و در زنان شیرده هم اتفاق می افتد و در این زمان به علت نازک بودن مخاط واژن استعداد عفونت بیشتر است، این بیماران از خستگی و سوزش واژن و مقاربت دردناک شکایت دارند و در صورت وجود علائم فوق به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید.
بله، برخی از عفونت ها می‌توانند منجر به زایمان زودرس، عفونت جنین یا مشکلات بارداری شوند، درمان به‌موقع ضروری است.
برخی از انواع عفونت های واژن مانند عفونت های ویروسی یا ناشی از انگل از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شوند، اما عفونت قارچی معمولا مسری نیست.
در نهایت…
عفونت واژن مشکلی شایع در زنان است که با خارش، سوزش، ترشحات غیرطبیعی، التهاب، قرمزی و درد همراه است و این عفونت ها ممکن است قارچی، باکتریایی، ویروسی یا انگلی باشند، برای تشخیص و درمان مناسب، مراجعه به پزشک ضروری است و خوددرمانی توصیه نمی‌شود، رعایت بهداشت تناسلی نیز به کنترل آن کمک می‌کند.